#Lifehacks bij burnout/depressie

 

“Elk mens doorloopt een zoektocht om zichzelf te leren kennen en vat te krijgen op wat het leven is. Die route is voor ieder mens anders”

  • Chronische stress

Langdurig stress is moordend, er gaat minder energie naar het immuunsysteem, spijsvertering en de inwendige organen. Het hormoonstelsel wordt overhoop gehaald (denk aan; wisselende stemmingen / slaaphormonen zijn verstoord) en het brein krijgt een klap, je lijf blijft ten alle tijden “hyperalert” terwijl het zo vermoeid is. Een burn out of depressie is een serieus signaal dat je leven zwaarder is dan je kunt dragen. “Angst en paniek is een breinmethode om het individu te beschermen tegen nog meer overprikkeling. Hoewel het beleven van angst een vreselijke ervaring is, is het een gezonde reactie op een ongezonde situatie.” (Bron: #Jeffrey Wijnberg)

  • Acceptatie

De eerste stap naar verandering kan zijn dat je accepteert dat je ziek bent. Het is een heel proces, want je gaat waarschijnlijk eerst kijken waar en waarom je ziek bent geworden. Dat is niet erg en juist menselijk om te zoeken naar oorzaken en oplossingen. Maar bij een échte burnout / depressie zit de oplossing vooral in het leren accepteren dat het leven op dít moment je te veel geworden is en dat je het een lange tijd rustig aan moet  doen om te herstellen.

  • Rookmelder

Zie je de signalen die je lichaam uitzendt als een rookmelder. Lichamelijke en psychische klachten, of ongemak bij je zwakke plek zorgen ervoor dat je luistert naar je lichaam, en dat je ingrijpt voordat er een uitslaande brand ontstaat. Zodra je lichaam protesteert of onrustig wordt, kun je dit zien als een rookmelder die afgaat, je moet iets voor jezelf regelen. Niet iedereen is gewend om naar de signalen van zijn of haar lichaam te luisteren. Misschien merk je ze pas op als er iets mis is. Het kan een behoorlijke strijd opleveren, je raakt gefrustreerd. We worden doorgaans moe en geïrriteerd als ons lichaam niet meewerkt en gaan door zonder te luisteren naar de fluisteringen van je lichaam.

  • Hulptroepen inschakelen  

Eén van de valkuilen kan zijn dat je vindt dat je alles zelf moet doen en oplossen. Maar dat is nu niet meer aan de orde, je hebt hulp nodig, durf dit toe te geven en te vragen. Om hulp vragen is teken van kracht, niet van zwakheid! Sta open om te ontvangen. Het is goed om hulp te accepteren en anderen zullen zich vereerd voelen als je ze om hulp vraagt. Er zijn vele manieren om ondersteuning te vragen; iemand die een keer voor je kookt of een maaltijd langs brengt. Iemand die op je kinderen past of een kind voor je meeneemt naar een afspraak. Iemand die de vuilnis voor je bij de weg zet etc. Beschik je over financiële middelen om iemand in te huren? Denk aan een (betaalde) oppas die af en toe komt oppassen zodat jij tijd voor jezelf kunt nemen. Of een schoonmaker die je huishouding voor je overneemt. Je kunt boodschappen online bestellen en laten bezorgen etc.

  • Lucht je hart

Er is moed en durf voor nodig om jezelf kwetsbaar op te stellen. Het echter bevrijdend om naast gesprekken met een coach en/of psycholoog, ook met mensen die dichtbij je staan te praten. Door je worstelingen onder ogen te zien en te delen met vrienden of familie, maak dat je verbinding met wat is en door deze verbinding kunnen anderen er voor je zijn. Compassie ontvangen is erg prettig, je zult je gezien en gehoord voelen. Friends are therapists you can drink with.

  • Mantra

Een mantra is een soort gedicht, woord, spreuk of lettergreep die steeds weer herhaald wordt voor een “magisch” effect. Mantra is een Sanskriet woord dat uit het Hindoeïsme en Boeddhisme stamt. Klank en taal zijn trilling, een stelsel van resonanties waaraan wij betekenis ontlenen. Het effect van woorden kan voelbaar zijn op verschillende plaatsen in je lijf, zowel op een positieve als een negatieve manier. Je kunt een mantra inzetten om je gedachten opzij te zetten. Om je te focussen op het hier en nu. Mantra’s kunnen een positief effect hebben als je ze inzet om een negatief spiraal te doorbreken. Een aantal spreuken die je hiervoor kunt gebruiken zijn: 

Laat gaan wat was, accepteer wat is en omarm wat komt 

Soms moet je even stilstaan om verder te komen 

Acceptatie is een relatie opbouwen met wat is  

Verander wat je niet kunt accepteren, maar accepteer wat je niet kunt veranderen

  • Houd het klein & simpel en doseer

Niet alles past in een dag, vooral niet als je alle dingen op een ontspannen manier wilt doen en ervan wilt genieten. Als je ziek bent geworden kan je er enorm van balen dat de dagelijkse dingen niet meer lukken als voorheen. Wat kan helpen is om alles wat je doet klein en simpel te houden. Kijk goed naar wat je allemaal wilt doen en wat daadwerkelijk gedaan moet worden. Meestal wil je te veel en voelt het niet bevredigend als er steeds dingen blijven liggen. Als je net ziek bent, lukken de dagelijkse dingen (bijna) niet. Als het opstaan en jezelf wassen & aankleden al voelt als een marathon. Dan is dít genoeg voor vandaag, probeer daarna rust te nemen. Ga een tijdje voor het raam zitten en probeer vogels in je tuin te zien en te volgen. Na mate de tijd verstrijkt zul je merken dat je steeds iets meer aan kunt, maar soms zul je ook de neiging hebben om je energie direct weer “op” te maken. Daarom is het van belang om te doseren, na elke activiteit een pauze in te lassen. Probeer in deze pauze social media, beeldschermen en muziek luisteren te vermijden.  Je brein & lichaam krijgen op deze manier herstel tijd. Of je nu naar een verjaardagsfeest of een supermarkt gaat, de prikkels die je krijgt kunnen je uit balans halen. Plan één ding en neem verder rust. Op deze manier kun je dingen doseren, klein en overzichtelijk houden. Zit je verder in je herstel dan zul je merken dat je steeds weer een nieuwe activiteit kunt toevoegen, maar blijf (mini) pauzes inlassen en plan niet alle dagen & weken vol. Op deze manier houd je hersteltijd en kun je je energie doseren. Wat vandaag niet komt, komt morgen, of een andere keer…of niet.

  • Stoppen met MUSTRUBEREN

Stoppen met moeten, oftewel MUSTRUBEREN. De signalen die gaande weg lang genegeerd zijn betekenden dat je het rustig aan had moeten doen. Waarschijnlijk dacht en handelde je steeds met: “ik moet een tandje erbij” en “ik moet nog even dit..en dan..” en zo komt het er niet of nauwelijks van om even stil te zitten en te luisteren naar je lichaam, rust en ontspanning te nemen. We moeten helemaal niks! Als je stress wilt aanpakken, zul je je eisen moeten bijstellen. Dit gaat je lukken door moeten te vervangen door willen of mogen. Je wílt graag afspreken of je mág naar een afspraak. Focus je even een tijdje op dingen die je echt doet omdat het je plezier geeft en niet omdat jij denkt of vindt dat het moet. Ongelooflijk hoe zo’n dictator je voor jezelf kunt zijn doordat je van jezelf zoveel MOET. Waardoor je dus lange tijd over je eigen grenzen gaat en uitgeput raakt.

  • Mindfulness

Hoewel sommigen denken dat het zweverig en spiritueel is, kan ik je vertellen dat dit niet waar is. De basis van mindfulness is aandacht brengen in de enige tijd die we hebben om te leven; het huidige moment, het hier & nu. Wie mindfulness beoefend kan dingen zien en ze laten zijn. Ook vervelende gedachten of dingen leer je zien en kun je zonder oordelen of zonder verzet leren aanvaarden. Je bent eerlijk voor jezelf en ontdekt hoe je niet meer lijden moet toevoegen aan het lijden dat al deel uitmaakt van ons mens-zijn. Laat je begeleiden door iemand die een jarenlange training en opleiding hiervoor heeft gevolgd. Er zijn (psycho)therapeuten die tegenwoordig gebruik maken van ‘Mindfulness-based Stress Reduction’ en ‘Mindfulness-based Cognitive Therapy’. De grondlegger van mindfulness was dr Jon Kabat-Zinn. Verder zijn er vele (werk)boeken geschreven en kun je overal trainingen volgen. Ook vind je mindfulness terug in oorspronkelijke Oosterse tradities, waaronder in yoga.

  • Pauzeren 

Geef jezelf toestemming om te pauzeren, op adem te komen en jezelf te resetten. In een wereld waar alles draait om door te denderen en meer te doen, biedt pauzeren de mogelijkheid om alles wat je “moet doen” te vergeten en de dingen te bereiken die je wel belangrijk vindt in het leven. Zonder pauzes zijn we minder scherp, minder gefocust en minder betrokken bij wat we (willen) doen.

  • Ontspannen

Als je net ziek bent kun je niet ontspannen. Je wilt het wel, maar hebt geen idee hoe je kunt ontspannen. Je verdraagt allerlei prikkels niet of nauwelijks, hebt geen energie en je lichaam is intens gespannen en hapert als een batterij die aan vervanging toe is. Je hoofd zit vol met een mistig gevoel en voelt als een enorme kater die maar niet overgaat. Neem regelmatig een (voeten)bad met magnesiumvlokken, probeer yoga & meditatie oefeningen, bijvoorbeeld een bodyscan of Nidra yoga (liefst ingesproken zonder muziek die afleidt) er is veel te vinden op internet. Kijk wat bij je past, ik vind de Insight timer app fijn of op youtube: Ekhart Yoga, Yoga Underconstruction van Gerri Douw of “Nidra yoga bij ziekte en depressie” van Josette van Leeuwen erg fijn.  Het kan zijn dat dit niet je ding is, toch is het goed om het te onderzoeken en te proberen. Andere ontspannende activiteiten kunnen zijn rustig wandelen of fietsen, zwemmen in een verwarmd bad. Of het beoefenen van Qigong of Tai Chi kan ook helpend zijn. 

  • Stop met multitasken 

Onze geest is een rusteloos wezen. Hij is altijd in beweging en dwaalt onophoudelijk rond. Hij springt van herinneringen aan het verleden naar fantasieën over de toekomst en is constant aan het intrigeren en plannen, genoegens aan het najagen en angsten aan het ontvluchten. In deze maatschappij en door de technologische groei lijden we allen aan een aandacht stoornis. Onze geest is hyperactief, vliegt onbedwingbaar van het ene object naar het andere. We denken dat we “goed bezig” zijn met onze aandacht zo versnippert te verdelen: op social media, ondertussen luister je naar de radio of tv en probeer je je kinderen te begrenzen,  je werkzaamheden doen, of terwijl je eten kookt bel je met een vriendin. Dat multitasking maakt het brein en je lichaam alleen maar ziek, op de langere termijn raak je overprikkelt en uitgeput. Je hersenen kunnen zoveel schakelingen niet aan, uit wetenschappelijk onderzoek blijkt ook dat wij niet gemaakt zijn om te multitasken. Iets gaat ten koste van het andere. Je raakt versnippert en bent niet meer bezig met het maken van echt contact, contact en verbinding maken met je kinderen, je partner, je vrienden en vooral met jezelf. Dus doe een ding tegelijk, met volle aandacht. Als je alleen maar bezig bent met wat je allemaal moet, vergeet je op een gegeven moment wat je wilt.

  • Beheer je informatie

Kies bewust voor minder ruis in je leven door bijvoorbeeld social media, mail gebruik en andere vormen van “beeldschermen” te beperken. Het gaat je rust geven om het te doseren of misschien te stoppen met een vorm van social media. Dagelijks regelmatig onbeperkt scrollen om weer onzinnige dingen tegen te komen of als je hiervoor gevoelig bent; denken dat anderen het beter hebben dan jou. Ik heb het als een bevrijding gevoeld om te stoppen met Facebook. Daarentegen gebruik ik Instragram, waarbij ik maar een klein select groepje mensen volg, die ik echt leuk en/of inspirerend vind. Voor het tv kijken hanteer ik het volgende: ik kijk naar één programma, film, serie of docu die mij boeit (via bijv uitzending gemist / netflix) en zet het daarna uit. Bepaal vooral zelf wanneer je iets kijk, liefst begin van de avond, zodat je brein daarna een tijd “beeldscherm” vrij is om o.a melatonine aan te maken. Deze stof wordt natuurlijk aangemaakt door je lichaam, zodat je goed kunt slapen. De aanmaak van melatonine wordt verstoord als je aan het “beeldschermen” bent en dus je lichaam “actief” houdt. Minder beeldschermen kan ervoor zorgen dat je meer tijd over hebt voor leuke dingen. Ik lees voor het eerst sinds jaren weer boeken & tijdschriften en pak soms oude hobby’s op, of heb fijne gesprekken met mijn man, vrienden of familie. Betreft het smartphone gebruik zet ik regelmatig ‘schermtijd’ in, een functie waarbij je als optie hebt dat als je te lang erop zit – een limiet bereikt. Ook kun je terug zien hoeveel uur of  minuten je achter je beeldscherm zit. (shocking veel!) Ook kan het helpen om je berichtgeving uit te zetten, zodat je niet de hele tijd afgeleid wordt om je telefoon te checken en te reageren. Ik check in ieder geval ergens in de ochtend en middag mijn binnengekomen berichten, maar laat vaak mijn telefoon ergens liggen (die hoeft niet altijd en overal mee naartoe te gaan). Als het dringend is dan weten mensen je telefonisch te benaderen. Alle andere zaken zie je binnen vierentwintig tot tweeënzeventig uur later wel weer, je hoeft niet altijd en overal direct op te reageren. Mijn smartphone staat tussen 21.00 tot 8.00 op niet storen, en na 21.00 zet ik het op de flight modus. Laat het om ‘beeldschermen’ mee te nemen naar je slaapkamer, zeker als je een slechte (in)slaper bent, omdat je je lichaam “actief aan” laat als je gaat beeldschermen op je slaapkamer. De tip voor een overvolle mailbox: meld je af voor nieuwsbrieven en/of reclame. Dat zorgt echt voor een overzichtelijke, minder volle mailbox en ruis. Het nieuws kijk ik één keer per week op zondag, wanneer er een weekoverzicht is en soms lees ik een weekendkrant. Als jij rustig bent, wordt de wereld om je heen dat ook.

  • Dankbaarheid                                                                                                                           

Dankbaar zijn is een vaardigheid die je kunt leren. Het is even oefenen, vooral als je alleen maar negatieve dingen ziet, maar probeer ’s avonds voor het slapen in een dagboek of schrift te schrijven. Iets (kleins) waarvoor je jezelf wilt bedanken, waar je trots op bent, wat er goed ging of wat fijn of mooi was die dag. Denk vooral aan kleine details; de zon die scheen, een goed gesprek, luisteren naar mooie muziek, een lekker kopje thee etc. Op deze manier leer je jezelf te richten op de positieve dingen in het dagelijks leven. Dat leidt naar optimistisch gedrag en dankbaarheid. 

  • Beweging

Als je (heel) weinig energie hebt, vergt het moed om jezelf bij elkaar te rapen om iets aan beweging te doen. Door de plotselinge stilstand in je leven, de stress, medicatie en/of slecht slapen kun je aankomen in gewicht. Accepteer dat het niet anders is, en dat een kleine wandeling maken goed genoeg is. Ik liet mezelf denkbeeldig uit, zoals je een hond even uitlaat. De ene keer een blokje om, met de nodige pauzes op het bankje dat ik tegenkwam. Een andere keer lukte een klein fietstochtje door de natuur. Ook hier geldt weer de regel: houd het klein en simpel, wil niet te veel, te ver, houd het gedoseerd. Ik merkte dat ik dan ook even uit mijn ‘lijden’ kwam, doordat ik mindfulness toepaste tijdens het wandelen. Vertraagd wandelen om te voelen hoe mijn voeten zich voortbewogen op de grond.  Soms nam ik een verrekijker mee om vogels te spotten. In de zomer liep ik vaak op blote voeten (werkt aardend). Wandelen, tuinieren, schoonmaken, fietsen, zwemmen, dansen,  Qigong, Tai Chi en yoga het kan allemaal in gedoseerd in een (low impact) vorm. Elke dag een half uurtje bewegen, wat je eventueel kunt opdelen in 15 min in ochtend en 15 min in de avond is al goed. Na mate je hersteld kun je geleidelijk aan je (sport)activiteiten verder opbouwen en uitbreiden. Als je overweegt om fysiek weer intensiever te trainen adviseer ik je dit onder goede begeleiding te doen via een sportschool en/of personal trainer of fysiotherapeut.

  • Slapen

Bij chronische stress kunnen er slaapproblemen ontstaan. Dit komt door de jarenlange roofbouw het hormonaal systeem & het zenuwstelsel zijn ontregeld.  ’s Avonds en ’ s nachts kunnen cortisol en adrenaline je lichaam draaiende houden, terwijl de geest zijn bestanden wil formatteren. Door overdag rust & pauzes te nemen en minder prikkels binnen te krijgen, kun je ervoor zorgen dat je lichaam en geest de “dag” goed kunnen afsluiten. Zorg voor dagelijks structuur (zelfde ritme aanhouden is belangrijk) en probeer bewust 3 a 5 x per dag het “actieve brein” te laten rusten. Dit kun je doen door even alles te laten liggen waarmee je bezig bent en alle ruis uit te zetten.  Wat goed kan helpen is een korte Nidra yoga sessie of bodyscan, voordat je in bed stapt of een warme douche. Daarna eventueel oordoppen in je oren, slapen in een donkere en goed geventileerde kamer. Zorg ervoor dat je naast je nachtkastje een pen & papier hebt liggen: schrijf “zorgen” of dingen die nog dwalen in je hoofd op, zodat ze op een “parkeer” flap staan en je daar de volgende dag, mocht het nodig zijn, op terug kunt komen. Je brein bepaalt wanneer het gaat slapen, daar heb je zelf geen controle over. Lang wakker liggen is niet erg, tussendoor wakker worden ook niet. Je eigen reactie maakt een slechte slaper van je. Probeer je te richten op je leven, dan wordt de slapeloosheid vanzelf minder. Vermijdt beeldschermen in je slaapkamer, koop een wekker en sta altijd rond dezelfde tijd op en ga rond dezelfde tijd naar bed. Je kunt allerlei middelen uitproberen, maar niet iedereen heeft er baat bij. Ik heb zelf melatonine 2 tot 5 mg, 5% CBD (cannabis olie), valeriaan, passiflora complex en andere homeopathische middelen geprobeerd, maar deze hadden geen effect op mij. Magnesium kun je toevoegen aan een voetenbad (via de huid) zodat je lichaam een lichte dosis via de huid (cutaan) op kan nemen.

  • Gezond eten

Als je geen of weinig energie heb, kun je geneigd zijn om qua voeding voor “makkelijk en snel” te kiezen. Ook is er een verband tussen het brein dat lijkt te ‘snakken’ naar ongezonde voeding als je niet lekker in je vel zit. Denk aan het eten van chocolade, snoep of snacks. Probeer in te zien, dat wat je eet wel degelijk invloed heeft op hoe jij je voelt! Hoe gezonder je eet, hoe beter je voor je brein en lichaam zorgt. Het is écht belangrijk om in te zien dat je hiermee grote invloed hebt op je herstel. Er zijn leuke blogs en/of sites, maar ook kookboeken te vinden zoals: Foodsisters (hele simpele makkelijke en gezonde gerechten) of orthomoleculair voedingsdeskundige Rineke Dijkstra en/of boeken van Marjolein Dubbers. Maak een globale weekmenu en laat iemand voor je boodschappen in huis halen. Maak van een bepaald gerecht extra grote porties (denk aan: stampot, tiki masala, chili con carne, pastasaus), zodat je deze kunt invriezen en gezond & makkelijk een maaltijd op tafel kunt zetten als je weinig energie hebt om uitgebreid te koken. Drink weinig tot geen alcohol, gebruik geen drugs of frisdrank en al helemaal geen energiedrankjes (te veel suiker & cafeïne). Drink bij voorkeur alleen cafeïne s’ ochtends tussen 9.30 – 13.30 en beperk het tot max twee kopjes koffie. Bij slaapproblemen kun je beter helemaal geen koffie, energiedrankjes of cola drinken.

  • Laat de dingen naar jouw toekomen

Wat veel mensen met een depressie en/of burnout met elkaar gemeen hebben is dat we grote aanpakkers zijn, fanatiek, gedreven en doorzetters zijn. We zijn nieuwsgierig en belangstellend naar de buiten wereld en vooral ontzettend loyaal. Ik besefte dat mijn kwaliteiten ook mijn valkuilen waren: hoe ik de kar trok, plannen maakte, kwam met ideeën voor vernieuwing, open stond voor alles en iedereen. Maar toen ik zelf langdurig ziek thuis kwam te zitten, merkte ik hoe stil het werd. De stilte voelt soms als pijnlijk, eenzaam en alleen. Maar eigenlijk is stilte het beste wat je jezelf kunt gegeven. Het geeft ruimte om op adem te komen, ruimte om tot de kern, tot jezelf te keren. Langzaam aan merkte ik op hoe fijn het was dat dingen ook naar mij toe konden komen. Leren loslaten dat ik altijd alles wilde regelen en ergens op wilde reageren. Met de tijd kwamen er langzaam aan leuke dingen op mijn pad; fijne gesprekken, onverwachte hulp uit andere hoeken, nieuwe vriendschappen, een nieuw plan voor de toekomst, het (her)vinden van een hobby. De dingen, wellicht kansen, komen altijd terug als je er klaar voor bent.

  • Huisarts

Breng een bezoek aan je huisarts. Maak vooraf een lijst van alle symptomen waar je last van hebt, zodat je de lichamelijke & psychische klachten goed in kaart kunt brengen. De huisarts kan onderliggende ziektes & aandoeningen uitsluiten door bijvoorbeeld een bloedanalyse aan te vragen. Verder bleef ik onder controle bij de huisarts voor mijn (slaap)medicatie en hij zorgde voor een verwijzing naar een 2e lijns psycholoog. Soms kun je ook voor gesprekken terecht bij een POH-GGZ praktijkondersteuner, in principe staat deze gelijk aan een 1e lijns psycholoog.

  • (Psycho) therapie

Het is belangrijk om te achterhalen waardoor je opgebrand bent. Meestal is het een op één stapeling van langdurig roofbouw die je gepleegd hebt. Ben je te lang, op één of meerdere vlakken over je eigen grenzen gegaan. Dit kan voort zijn gekomen uit een fundamentele basisbehoefte waarin je bent te kort gekomen in je jeugd. De manier waarop jij je oriënteert in je leven is voor een groot deel bepaald door je opvoeding. Soms heb je dit niet in de gaten. Geloof over jezelf ontstaat door hoe je omgeving vroeger met je omging.  In wat voor omgeving je bent opgegroeid, je scholing, cultuur enz, deze prints zijn diep geworteld. Daarom is het erg nuttig om met een onafhankelijk persoon, een psycholoog of psychiater, te kijken welke prints er diep geworteld in jou zijn en hoe ze je ziek hebben gemaakt.” Iedereen leeft in het huis van zijn ouders” (Hans Knibbe)  De wachttijden voor psychische hulp zijn ontzettend lang, soms kun je tijdelijk terecht bij een andere organisatie of bij een zzp-er, soms is de wachttijd op een andere lokatie korter. Verder wil ik je adviseren om te kijken / voelen of er sprake is van een “klik” tussen jou en je psycholoog. Soms is er een andere aanpak nodig en is het goed om dit bespreekbaar te maken en wellicht een switch te maken. Er is niks mis met “therapeut” shoppen. Je kunt dit zien als een kledingstuk die je aan wilt schaffen; eerst kijken wat je wilt, iets passen, er over nadenken en daarna besluiten of je het ‘koopt’ of niet. 

  • Coach

Soms liggen de oorzaken waardoor je bent opgebrand niet zo diep en heb je voor jezelf helder inzicht in waar je valkuilen liggen en waarmee je aan de slag kunt. In dat geval kun je waarschijnlijk ook bij een coach terecht. Ook hier geldt weer dat er verschillende soorten vormen en gradaties zijn, ga zelf vrijblijvend bij iemand in gesprek en doe wat goed voelt. Verder kun je soms via je werkgever terecht bij een coach of bedrijf dat clinics geeft bij stress-, en burnout klachten.

  • Verander je patronen

Oude patronen zijn hardnekkig en vragen om zelfdiscipline, moed en doorzettingsvermogen om over te stappen op een gezondere levensstijl.  Negatieve en ontmoedigende kritische gedachten die je mogelijk over jezelf hebt, heb je waarschijnlijk meegenomen uit je jeugd. Door negatieve gebeurtenissen en bepaalde levensomstandigheden op heel jonge leeftijd voel je je misschien afgewezen en anders dan anderen. Deze overtuiging kan ervoor zorgen dat je bevestiging zoekt via anderen en via dingen. Geef je lichaam & geest rust, ritme en regelmaat. Ken je grenzen en leer grenzen te stellen. Dit leren te doorbreken is een langdurig proces, je kunt dit leren door bijv cognitieve gedragstherapie en/of psychomotorische therapie (PMT). Het hoeft niet volledig anders, maar je moet vooral een manier/ patroon zien te vinden die voor nu wel bij je past en waarbij je niet volledig leeg loopt. 

  • Arbo/ bedrijfsarts

Als een werknemer ziek is, komt deze in aanmerking voor een ziektewetuitkering. Je hebt twee jaar recht op een ziektewetuitkering, ben je daarna nog niet beter dan kun je  in aanmerking komen voor een WIA- uitkering. Heeft je voormalig werkgever er niet alles aan gedaan om jou te laten re-integreren, hetzij in een andere functie of elders, dan kan je werkgever langer aansprakelijk worden gesteld voor jouw arbeidsongeschiktheid en moeten ze doorbetalen. Tijdens het ziek zijn word je a zes weken opgeroepen bij een arbo / bedrijfsarts. Deze geeft advies aan de werkgever en stelt vast of er, en welke (tijdelijke) beperkingen er zijn en maakt een schatting naar het te verwachten herstel. Er wordt bijna elke keer opnieuw gekeken of er mogelijkheden / veranderingen zijn om te re-integreren. Je leidinggevende blijft daarnaast ook contact met je houden om te zorgen dat de kloof tussen jou en de werkvloer niet te groot wordt. Zelf heb ik dit als erg belastend ervaren. Je weet zelf niet of nauwelijks wat je overkomen is en dient steeds verantwoording af te moeten leggen. Er wordt continu gevraagd hoe het met je gaat, waarom je nog niet hersteld bent en wanneer je zelf denkt weer beter te zijn. Houd er rekening mee dat je niet alle (medische) informatie verteld aan je leidinggevende. In het kader van Wet op de Privacy is dit niet toegestaan, alleen een bedrijfs/arbo arts mag hiernaar vragen en met toestemming medische informatie opvragen bij je behandelaar(s). Wil je hier meer informatie over, dan verwijs ik je naar het UWV.